Haftasonu Önerisi: Gökhan Bulut ve Cem Kaya’nın ”Arabeks” belgeseli

805

2010 İstanbul Avrupa kültür başkenti kapsamında hazırlanan, Gökhan Bulut ve Cem Kaya’nın ”Arabeks” belgeseli 48. Altın Portakal Festivali’nde de Jüri özel ödülünü kazandı.

“Gecekondulular”, kendi kültürel tatlarını “minibüs müziği” olarak adlandırılan yeni bir müzik türünde bulur. Doğu, Batı ve Türk müziğinden devşirilmesine rağmen bu çok katmanlı müziğe yeterince “batılı” olmadığı için “arabesk” yaftası yapıştırılır. Acılı, kaderci ve sitemkâr şarkı sözleri, yeni şehirlilerin bu yabancı yerdeki uyum sorununa işaret eder. 70’li yıllarda Orhan Gencebay, Müslüm Gürses, Ferdi Tayfur ve İbrahim Tatlıses’in çıkışıyla arabesk müziğin “babalar kare ası” tamamlanır. Yeni şehirlilerin şehirde, eski şehirlilerden daha fazla yer kaplamasıyla, şehir gibi arabesk de kendi içinde dönüşüme uğrar. Kayıt teknolojilerindeki gelişimin çok satma ilkesini müzik piyasasının temeline yerleştirmesi ve 1980 darbesinin yarattığı kültürel tahribatla isyankâr kimliğini kaybeden arabesk, giderek sisteme eklemlenir ve geniş kitlelere hitap eden yeni bir tür popüler müziğe evrilir. Sanatçılarının yanı sıra hitap ettiği kitlenin de kendi içindeki dönüşümüyle arabesk bugün çoğunluğun kültürü konumunda.

Film, bu kültürel-müzikal fenomenin doğuşunu ve gelişimini, müzikal örneklerle birlikte Tarlabaşı birahanelerinden, lüks restoranlara; amatör müzisyenlerden usta aranjörlere uzanan geniş bir panorama üzerinden anlatıyor.

İyi seyirler dileriz.