Haberler

540

Haberler

Alain de Botton

Dilhan KESKİN

Bu kitapta haberlerin toplumu ne denli ve nasıl etkilediği anlatılıyor.

Haberler varsayımlara dayalı bakış açısına hiç değinmeden, doğal ve vurgusuz bir tonla hitap eder bize. Küçük yaşlardan itibaren bize imgelerle sözcüklerin gücünü ve değerini bilmemiz öğretilir. Bir ülkenin kafa yapısını değiştirmek istiyorsanız, gideceğiniz ilk yer haberler merkez ofisidir. Peki ya biz izleyiciler neden haberlere göz atıp duruyoruz? Bunun korkuyla çok yakından ilgisi var. Haberleri izleriz çünkü oradaki kötü hayatlar, kendi hayatımızın sakinliğine şükretmemizi sağlar ve bizi rahatlatır.

İnsanlık tarihinin büyük bölümünde haberlere ulaşmak öyle zor ve onları yaymak da o kadar pahalıydı ki, haberlerin iç dünyamızda bıraktığı etkiler doğal olarak kontrol altında tutulabiliyordu. Şimdi ise dünyanın neresine gidersek gidelim haberlerden kaçmak neredeyse imkânsız.

Önemli oldukları apaçık ortada olsa da özel olarak bizi ilgilendirmeyen haber başlıklarıyla sürekli karşılaşıyoruz. İnsanlık tarihinin büyük kısmında haber diye bir şey olmadığından, haberlerden sıkılmak da söz konusu değildi. Şimdi ise haberler herkese ulaşıyor. Haberler her gün bizi gerçekler seline boğar.

Haberler aracılığıyla liderlerimizi tanır, onların ülkeyi yönetmek için ne derece uygun olduğuna karar verir ve günün en acil ekonomik ve toplumsal güçlüklerine karşı nasıl bir tutum geliştireceğimize onun aracılığıyla belirleriz. Zaman içinde, yayınlanan olaylar ve bu olaylara getirilen yorumlar yoluyla zihnimizde yaşadığımız ülkeye dair bir fikir oluşur. “Bir adam karısını bodrum katına kapatıp köpek zinciriyle kırbaçladı” Böyle haberleri okuduktan sonra birçok şey güçleşir. Umutlu olmak daha zor olur. Örneğin taksi çağırmak insana daha tehlikeli gelir çünkü hâkim, şoförlü özel araç kiralayan hiçbir kadın güvende değildir, demiştir.

Ne var ki neşeli haberler asla ekrana yansımaz. Haberlerin yayınladığı olaylar, sonuç olarak verdiğimiz kararları etkiler. Bize muntazaman ülkemizde yaşayan çoğu kişinin aklını kaçırdığı ve şiddete yatkın olduğu söylenirse kapıdan dışarı her adım attığımızda korku ve güvensizlik hisleriyle dolar içimiz. Haberlerle daha çok vakit geçirdikçe muhtemelen son derece iyi tanıyacağımız iki duygu korku ve öfkedir. Haberler korkularımızı körükler.

Aktarılan olay ne kadar rahatsız edici, trajik ya da ölümle ilgiliyse o kadar “önemli”dir. Dış haberler bize kiminle ve nerede savaşmamız gerektiğini, kiminle ticaret yapıp kime sempati beslememiz gerektiğini söylemek ister. Haberler, izleyicinin dikkatini kendisinin önemli bulduğu meselelere yönelterek gündemi belirleme yetisine sahiptir.